Derleme, Franco rejiminin son yıllarında—İspanya’nın hem baskıyla hem de özgürlük arzusuyla titrediği bir dönemde—flamenco’nun şehir ritimleriyle birleşip yeni bir forma dönüştüğü o kısa ama parlak dönemin seslerini topluyor. 70’lerde ülke sosyo-politik olarak sıkışmış durumda; kültürel ifade kanalları sınırlı, müzik ise nefes almak için aralanan küçük bir pencere. İşte bu albümdeki şarkılar tam da o pencerenin ardındaki havayı taşıyor: hem içe patlayan bir gerilim, hem sokak köşelerinde büyüyen dans isteği.
Derlemede Lola Flores, Dolores Vargas “La Terremoto”, Trío Galleta, Las Grecas, El Turronero gibi dönemin en asi, en yenilikçi isimleri yer alıyor. Hepsinin ortak noktası şu: geleneksel flamenco’yu olduğu gibi tekrarlamıyorlar; onu funk, soul, Latin ritimleri ve yer yer psychedelic dokularla harmanlayarak yeni bir şehir müziğine dönüştürüyorlar. Las Grecas’ın o elektrik gitar kırpıntılı rumba-rock tavrı, Dolores Vargas’ın neredeyse James Brown enerjisine yaklaşan vokal patlaması, El Turronero’nun funk baslarının üzerinde kayar gibi duran dramatik söyleyişi… Bunların hepsi bu derlemede aynı masaya oturmuş gibi.
“nuevo flamenco” diye adlandırılan dönüşüm sessizce büyüyor. Geleneksel flamenconun acılı sesi, bu dönemde daha “groovy”, daha sokak ritimli, daha şehirli bir hal aldı. Albümün adı olan “on the verge of a nervous breakdown” ise sadece müziğin tansiyonunu değil, biraz ülkenin genel atmosferini de anlatıyor:
Naino / Queens, flamenco’nun kırmızı elbiselerden ve tablao romantizmlerinden ibaret olmadığını hatırlatıyor. Burada duyduğun şey; funk basıyla ivme kazanmış buleríalar, wah-wah gitarın gölgesine oturan palmaslar, soul vokali andıran çığlıklar, bir halkın kalp atışları desek yeridir:
